Grafschafter Schulgeschichte

  Zur Schulgeschichte in der Samtgemeinde Neuenhaus

Schulleben in Neuenhaus (Ende 17. Jahrhundert) (Abschrift aus der Schulchronik)
Zur deutschen Übersetzung: "Schulleben in Neuenhaus (Deutsche Übersetzung)"

5. Novbr. 1681 Consistorium N. 2. Zyn de Scholemesters Probstinck ende Reimerinck vermaent, hoe sick in haeren dienste verhouden hebben.

3. Febr. 1682 3. Is den Scholemeester Jan Reimerinck syn tractement verbetert met twee mudden roggen eende vyff Rycksdt: jaerlicks uyt handen van eenen tydtlicken Diaken te ontfangen.

4. Hebben Pastor Metlerkamp ende Probstinck geklaget over misbetalinge wegen hun tractament raekende de Schole, waer op geresolveert is, dat den Loonheer ende offgetredene Kerckraden de betalinge met eernst sonde opgelegt worden.

7.10.1682 Alsoo de Schole aen Jan Mensink is bestedet, ende deselve seer daer mede tardeert, dat om den bouw voort te setten moege, aangemaenet worden.

2.12. Nochmalen is geklaget, dat den Scholenbouw sulken slechten ende lanksamen voortgaank neme.

3.3.1683 Dat den timmermann Jan Mensinck moege aengeseght worden, alsoo de Schole niet op't voorgeschreven besteck gemaecket heeft, dat de ontfangene penningen moege restitueeren.

6.1.1683 5. Alsoo Mester Jan Mensincks gebouw van de Schole op syn bestek niet hefft gemaecket, maar de baleken ende posten te kort, soo is goet gevonden, dat de heeren Borgemeesters 't holtwerk willen believen te besichen ende metten laaten.

3.4.1683 Die scholbediente Pröbsting ende Weerning hebben geremonstreert die groote gevaer by die oogenschynlike bouvalligheit in oogenschein te neemen door eenen mester ende alsdann.

2.8.1684 Wegen (?) Mr. Probstings versuymnisse int onderwysen van de jeught ontstaende van sik dickwyls uytreisen is geklagt on hem daerover eernstelik te censureeren.

1.5.1686 Pastor Metelerkamp is gerecommandert Mester Pr. eene erinneringe te doen van wegen synen schuldigen plicht in de institution an de jeugt - tytiger waertenemen - sall de klappende Kinder rigoroser straffen, dat de argernis uyt de kerke moege weggenommen werden.

5.7.1686 M. Pr. sonde eernstelyk synes ampts erunert worden, by derselven naelatigkeit, darover de geheele borgerlyke gemeente wort geklagt.

7.8.1686 M. Pr. geciteert ad E. Konst.

Übersetzung ins moderne Niederländisch von J. van der Maat

5. november 1681, consistorie (vergadering kerkeraad) 2. Is de leraren (schoolmeesters) Probstinck en Reimerinck gezegd, hoe ze zich tijdens de diensttijd hebben te gedragen.

3 februari 1682 3. De bezoldiging (salaris) van leraar Jan Reimerinck wordt verhoogd met twee mud (= inhoudsmaat) rogge en vijf rijksdaalders; jaarlijks te ontvangen uit de handen van de tijdelijke diaken.

4. Dominee Metlerkamp en Probstinck hebben geklaagd over de wanbetaling van hun bezoldiging betreffende de school. Hierop wordt besloten, dat de "loonheer" en de afgetreden kerkeraden zullen worden verplicht de betalingen te voldoen.

7.10.1682 De bouw van de school wordt aan Jan Mensinck gegund en deze wordt gemaand snel met de bouw the beginnen.

2.12. Er wordt weer over geklaagd dat de bouw van de school zo langzaam gaat.

3.3.1683 De timmerman Jan Mensinck moet worden gezegd dat, indien hij de school niet bouwt volgens het voorgeschreven bestek, hij de ontvangen gelden terug moet betalen.

6.1.1683 Aangezien Jan Mensinck het gebouw niet volgens bestek heft gebouwd (de balken en de deurposten zijn te kort) wordt de heren burgemeesters gevraagd het houtwerk te komen bekijken en te laten opmeten.

3.4.1683 De in schooldienst aangestelde Pröbsting en Weerning hebben gewezen op het grote gevaar, dat er op het openblik bij de bouwvallige scholen bestaat. Daarop hebben de burgemeesters het op zich genomen de bouwvalligheid door een vakman te laten beoordelen.

2.8.1684 Vanwege Probstings nalatigheid bij het onderwijzen van de jeugd en het veelvuldig weglopen van leerlingen, moet hij ernstig worden berispt. (Er wordt over geklaagd.)

1.5.1686 Dominee Metelerkamp wordt aanbevolen, meester Pr. erop te wijzen dat hij verplicht is zijn werk op school beter te doen, luidruchtige kinderen strenger te straffen, zodat men zich aan dit gedrag in de kerk niet meer hoeft te ergeren.

5.7.1686 Leraar Pr. moet ernstig aan de verplichtingen met betrekking tot zijn ambt worden herinnerd. De gemeente klaagt over nalatigheid in deze.

7.8.1686 M. Pr. geciteerd door (?) E. Konst.

Quelle: Schulchronik der Ev. Volksschule Neuenhaus